Pinot noir – rode wijn met vele gezichten

  • Geplaatst op
  • Door Frederik Brouwers
  • Geplaatst in Druivenrassen
  • 1
Pinot noir – rode wijn met vele gezichten

Pinot noir is een van de bekendste blauwe druivenrassen in de wereld. Niet zozeer omdat hij zo wijds aangeplant is (‘slechts’ nummer 10 in de wereld). Meer vanwege het aanzien van de (rode) wijnen die ervan worden gemaakt. Het is niet alleen de ster van de rode Bourgognes, waar hij de duurste wijn ter wereld voortbrengt. Ook is de pinot noir een van de drie druivenrassen die in een Champagne gebruikt worden. Inderdaad, witte wijn van een blauw ras dus!
De diversiteit aan wijnen die de druif voortbrengt gecombineerd met de algemene karakteristieken als elegantie, fruitigheid, een lager tanninegehalte maakt het een druif en wijn om te ontdekken en wellicht een van de beste wijnen om als beginnende (rode) wijndrinker de wijnreis mee te starten.

Pinot noir - rode wijn om te ontdekken

Pinot noir is een van de oudste druivenrassen die we kennen. Geen enkel ander druivenras draagt al meer dan 6 eeuwen dezelfde naam. De vroege geschiedenis van het ras kent vele varianten, waarvan niet met duidelijkheid aan te geven is of ze waar zijn. Wel duidelijk is dat de pinot noir al sinds de eerste eeuwen van onze jaartelling in de Bourgogne voorkwam. De Bourgogne is dus aan te merken als de bakermat van pinot noir en het is ook vooral aan deze streek te danken dat de druif en de wijnen ervan zo’n grote reputatie hebben.

Pinot noir is geen makkelijke druif om te verbouwen. Hij is erg kieskeurig en gedijt alleen in relatief koele gebieden. Dat wil nogal eens een probleem zijn, aangezien de druif een vrij dunne schil heeft en daarmee behoorlijk gevoelig is voor vorst en regen. De verspreiding van de pinot noir blijft daarom, ten aanzien van de cabernet sauvignon bijvoorbeeld, beperkt. We vinden de pinot noir in Frankrijk vooral in de Bourgogne, Champagne en de Elzas. Ook in Duitsland zien we hem veel en worden er mooie rode wijnen van gemaakt. Verder vinden we de druif in de koelere gebieden in Europa, zoals de Alto Adige/Südtirol in Italië, Oostenrijk en Zwitserland. Buiten Europa worden er mooie wijnen gemaakt van de pinot noir in Oregon en Californië in de Verenigde Staten en in Central Otago in Nieuw-Zeeland.

Pinot noir is in vrijwel alles een tegenpool van cabernet sauvignon. Pinot noir staat voor elegantie, subtiliteit en soepel fruit. Hij heeft, vergeleken met de cabernet sauvignon, over het algemeen meer zuren en minder tannines. De kleur is vaak lichter, doorzichtiger en minder intens dan een cabernet of syrah, hoewel er ook wijnen worden geleverd (vooral in warmere jaren of streken) met de nodige kleur en structuur. In jongere wijnen proef je rood fruit als frambozen, kersen, aardbeien, rozenbottel, gecombineerd met bloemige tonen als rozen en viooltjes. In oudere wijnen en steviger varianten komen meer aardse tonen naar voren en aroma’s van truffel, wild en soms ook drop.

De pinot noir neemt als geen ander de karakteristieken van een bepaald wijngebied, net als de karakteristieken van een bepaald jaar. De kleinste verschillen in bodemsamenstelling en klimaat zijn al in de wijn terug te proeven. Dat wordt nog eens versterkt door het feit dat de pinot noir bijna altijd ongemengd blijft (waar de cabernet juist vaak gemengd wordt, zeker in de Bordeaux). Dat maakt het dan ook meteen een bijzondere druif om te ontdekken. Niet eentje om af te schrijven bij een eerste wijn die niet geheel naar smaak is. Probeer er dan eens een uit een andere streek, warmer of juist koeler, en ontdek de soms subtiele verschillen.
 

Pinot noir en gerechten

Pinot noir kan een beetje de allemansvriend van wijn-spijscombinaties worden genoemd. Hij is over het algemeen licht genoeg voor een combinatie met zalm en tegelijkertijd complex genoeg om mooi tegenspel te bieden aan rijkere vleesgerechten zoals eend. Met andere woorden: een pinot noir kan een veilige keuze zijn als u één wijn wilt bestellen in een restaurant die bij ieders’ gerecht past of geschonken kan worden gedurende het hele diner.

Vis – bij vis wordt al snel een witte wijn gekozen. Bij de wat stevigere en donkerdere vis zoals forel en zalm kan echter prima een lichte pinot noir geschonken worden. Zeker als de vis gegrild is en als het op een wat hartige en kruidige manier bereid is.

Vlees – de combinatie met vlees kan vele kanten op. Pinot noir past goed bij witvlees, zoals kip en ander licht gevogelte, zeker ook weer als dat kruidig geserveerd wordt of met een hartige saus. De zuurgraad van een pinot noir biedt aan de andere kant een goed tegenwicht tegen het vet en de wildsmaak van eend. Gebruik van kruiden bij het vlees zal de genuanceerde aroma’s in een pinot noir naar boven brengen.

Groenten – de fruitigheid, kruidige tonen en het florale karakter van pinot noir komen heerlijk naar boven in combinatie met groentegerechten. Misschien is dit dan ook wel dé wijn voor vegetarische gerechten. Denk aan geroosterde groenten, gerechten met wilde paddenstoelen en zelfs asperges. Een risotto met paddenstoelen is aards en vettig en zal de fruitigheid van de wijn accentueren.

Kazen – een pinot noir kan met diverse kazen prima matchen. Ga achter niet voor te oude en stevige kazen. De wijn die bij alles past gaat goed met kaas die bij alles past: Comté. Het wordt ook nog eens gemaakt op een steenworp afstand van de prestigieuze pinot noir wijngaarden in de Bourgogne. Over een hele andere boeg: hoge zuurgraad en aromatische wijn gaan goed met kaas en brood, dus ook met witte pizza met verse kruiden. Het zal de florale tonen van de pinot noir naar boven brengen.
 

8 andere feitjes over de pinot noir

- Pinot betekent pijnboomappel, de vorm waarop de druiventros lijkt.

- Pinot is eigenlijk een hele familie aan druiven. Naast de pinot noir is er de pinot blanc, pinot gris, pinot meunier. De pinotgris en pinot blanc zijn simpelweg kleurmutaties van de pinot noir, ze delen hetzelfde DNA. Grote kans dus dat als u van pinot noir houdt, u ook van die wijnen houdt…en andersom.

- Pinot noir wordt in Italië pinot nero genoemd, in Duitsland spätburgunder en in Oostenrijk blauburgunder. En er zijn nog wel wat andere synoniemen in de wereld. Allemaal dezelfde druif dus, hoewel de karakteristieken en smaken zeker zullen variëren. Leuk om te proberen juist!

- De pinot noir is de enige blauwe druif die in de Elzas gebruikt mag worden.

- Pinot noir is een van de drie vaste druivenrassen in Champagne (naast chardonnay en pinot meunier). Hij zorgt dan stevigheid en volheid in de champagne.

- Van deze blauwe druif wordt dus ook witte wijn gemaakt. En niet alleen Champagne. Ook elders en in een stille variant. Ze zijn echter bijzonder lastig om te vinden.

- Pinot noir is wel 1.000 jaar ouder dan cabernet sauvignon.

- De duurste wijn ter wereld is er een van de pinot noir: Henri Jayer Richebourg uit de Bourgogne. Een flesje van de meest recente jaargangen kost duizenden euro’s.
 

Pinot noir bij 10topwijnen.nl

Een mooie pinot noir mag natuurlijk niet ontbreken op een lijst van topwijnen. We hebben ons best gedaan echter om duidelijk de prijs-kwaliteitverhouding in ogenschouw te nemen, aangezien goede pinot noirs uit bijvoorbeeld Bourgogne behoorlijk overprijsd kunnen zijn. We hebben een geweldig mooie gevonden uit de Elzas, nog wel een biologische ook: de Pinot Noir Bollenberg van Valentin Zusslin.

De wijn heeft een intens rode kleur en ruikt heerlijk. In de geur vindt u veel rood en donker fruit terug: zwarte kers, besjes, framboos, verse aardbei. Dit alles wordt mooi verweven met het hout en een minerale (vuursteen) toon in de wijn. De smaak is rijp en wat rond met een mooie fruitigheid, fris en schoon. Er zit een hele mooie balans in deze wijn; hij is niet te zuur, niet te licht. Mede door de biologische handelswijze van de maker, opbrengstbeperking en 15 maanden houtopvoeding.
Dit is niet de typische Elzas pinot noir, maar echt een die kan wedijveren met de betere uit Bourgogne en Duitsland. Een zeer hoog niveau voor de Elzas! En dat maakt hem met een prijs van € 20,95 per fles van een hoog niveau qua prijs-kwaliteitverhouding ook.

En om te zien wat een pinot noir inbrengt in een wijn waarin 2 andere druiven gemengd zijn (lagrein en vernatsch/schiava) adviseren we van harte een bijzondere wijn uit het noorden van Italië (Südtirol/Alto Adige): 448 s.l.m. van Cantina Girlan. Echt een opvallende rode wijn. Plezierig, puur, elegant en met heerlijke fruitigheid. Slechts € 10,50 per fles en een van onze eigen persoonlijke favorieten voor elke gelegenheid en doordeweeks.


Veel plezier bij het ontdekken van de pinot noir!

Santé! 
 
P.s. een pinot noir mag licht gekoeld geschonken worden (op zo'n 15 graden) en past daarom helemaal bij de zomer en bij de trend van gekoelde rode wijnen.

Reacties

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden